Cá Koi nổi đầu, ngáp khí trên mặt nước: xử lý ngay thế nào?
Sáng sớm cả đàn ngoi lên mặt, miệng đớp đớp – đây là tín hiệu khẩn cấp. Nguyên nhân thường gặp, việc cần làm trong vài phút đầu và cách để chuyện này không lặp lại.
Năm giờ sáng, bạn ra hồ và thấy cả đàn cá dồn lên mặt nước, miệng đớp đớp, có con trồi hẳn đầu lên. Không phải cá đòi ăn – cá đang thở không nổi. Đây là một trong số ít tình huống trong nuôi Koi mà vài chục phút có thể quyết định sống chết. Đọc phần "làm ngay" trước, phần nguyên nhân đọc sau.
Làm ngay trong 10 phút
- Tăng oxy: bật tất cả máy sủi, mở thác tối đa, dùng vòi phun mưa xuống mặt hồ để xáo trộn nước.
- Kiểm tra máy bơm, máy sủi có đang chạy không, có mất điện đêm qua không.
- Ngừng cho ăn – tiêu hoá cũng tốn oxy.
- Test nước: amoniac, nitrit, pH, nhiệt độ. Xem bộ test nước.
- Thay 20–30% nước đã khử clo, cùng nhiệt độ, nếu nghi nước xấu.
Nguyên nhân thường gặp
| Nguyên nhân | Gợi ý |
|---|---|
| Thiếu oxy | Xảy ra lúc gần sáng, đêm oi nóng, sau mất điện, nước nhiều tảo xanh, hồ đông cá |
| Amoniac, nitrit cao | Hồ mới, vừa rửa lọc, vừa thả thêm cá, cho ăn nhiều. Xem ngộ độc amoniac, nitrit |
| Bệnh mang | Chỉ vài con nổi đầu, nước bình thường. Xem bệnh mang |
| Khí độc từ đáy | Hồ nhiều bùn cặn lâu ngày, có mùi trứng thối khi khuấy đáy. Xem hồ có mùi hôi |
| Nước quá nóng | Hồ nông, phơi nắng gắt mùa hè |
Vì sao hay xảy ra lúc gần sáng?
Ban ngày tảo quang hợp tạo oxy; ban đêm tảo, vi sinh và cá đều tiêu thụ oxy mà không còn nguồn tạo thêm. Oxy trong hồ thấp nhất vào khoảng cuối đêm, gần sáng. Hồ có nhiều tảo xanh, hồ đông cá chịu ảnh hưởng mạnh nhất. Xem oxy hoà tan trong hồ Koi.
Cá nổi đầu không phải lúc nào cũng là đói: cá đòi ăn sẽ bơi theo người, đớp xong lặn xuống. Cá thiếu oxy thì treo mình sát mặt nước, miệng đớp liên tục, không để ý người. Phân biệt được hai cảnh này có thể cứu cả đàn.
Phòng tái diễn
- Máy sủi dự phòng chạy pin cho lúc mất điện. Xem máy sủi oxy.
- Không nuôi quá dày; giảm ăn những ngày oi nóng.
- Xử lý tảo xanh, hút cặn đáy định kỳ.
- Che nắng một phần hồ mùa hè.
Câu hỏi thường gặp
Cá Koi nổi đầu là bị gì?
Thường do thiếu oxy, amoniac hoặc nitrit cao, bệnh mang hoặc khí độc từ đáy hồ; cần tăng oxy ngay rồi test nước.
Vì sao cá Koi nổi đầu vào buổi sáng sớm?
Vì oxy trong hồ thấp nhất vào cuối đêm, khi tảo, vi sinh và cá cùng tiêu thụ oxy mà không có quang hợp.
Mất điện bao lâu thì cá Koi bị thiếu oxy?
Tuỳ mật độ cá, nhiệt độ và tảo; hồ đông cá vào đêm nóng có thể thiếu oxy chỉ sau vài giờ, nên cần máy sủi dự phòng.
