Ngộ độc amoniac, nitrit trong hồ cá Koi: dấu hiệu và cách cứu

Nước trong veo, cá vẫn lờ đờ, mang thâm lại, có con nằm đáy. Bạn không nhìn thấy, không ngửi thấy, nhưng hai chất độc đang ở đó: amoniac và nitrit. Chúng là nguyên nhân hàng đầu gây chết cá ở hồ mới, hồ vừa rửa lọc và hồ nuôi dày. Tin tốt: đo được, hạ được, và phòng được.

Chúng từ đâu ra?

• Amoniac: từ chất thải của cá (qua mang, phân), thức ăn thừa, xác hữu cơ phân huỷ.
• Nitrit: sản phẩm trung gian khi vi sinh chuyển hoá amoniac.
• Vi sinh khoẻ tiếp tục chuyển nitrit thành nitrat ít độc hơn. Xem chu trình nitơ.

Dấu hiệu cá bị ngộ độc

Vì sao cùng một con số mà lúc độc lúc không?

Amoniac tồn tại ở hai dạng; dạng độc tăng mạnh khi pH cao và nước ấm. Cùng một chỉ số amoniac trên bộ test, hồ pH 8,5 mùa hè nguy hiểm hơn nhiều so với hồ pH 7 mùa mát. Vì thế mục tiêu luôn là amoniac và nitrit bằng 0. Xem pH và KH hồ Koi.

Hạ nhanh khi đã có độc

1. Ngừng cho ăn 1–2 ngày.
2. Thay 20–30% nước đã khử clo, cùng nhiệt độ; lặp lại mỗi ngày đến khi chỉ số về 0.
3. Tăng sủi oxy tối đa.
4. Muối 0,1–0,3%: ion clorua giúp giảm độc tính của nitrit với cá. Xem liều muối.
5. Bổ sung vi sinh để lọc xử lý nhanh hơn. Xem vi sinh cho hồ.
6. Không rửa sạch lọc lúc này – đó là nơi vi sinh đang sống.

Test lại mỗi ngày cho đến khi amoniac và nitrit về 0 ít nhất vài ngày liên tiếp, rồi mới cho ăn lại từ từ. Xem bộ test nước hồ Koi.

Phòng ngộ độc

• Hồ mới: chạy vi sinh trước, thả cá từ từ.
• Không nuôi quá dày – xem mật độ nuôi cá Koi.
• Cho ăn đúng lượng; tăng ăn từ từ khi vào mùa ấm.
• Vệ sinh lọc từng phần, bằng nước hồ.

Câu hỏi thường gặp

Amoniac trong hồ cá Koi bao nhiêu là an toàn?

Mục tiêu là 0. Bất kỳ mức đo được nào cũng cần xử lý, nhất là khi pH cao và nước ấm.

Vì sao hồ mới hay bị nitrit cao?

Vì vi sinh chuyển hoá nitrit chưa phát triển đủ; cần chạy vi sinh và thả cá từ từ.

Muối có giúp giảm ngộ độc nitrit không?

Có. Muối ở mức 0,1–0,3% giúp giảm độc tính nitrit với cá, nhưng vẫn phải thay nước và cải thiện lọc.