Chạy vi sinh cho hồ Koi mới: hiểu chu trình nitơ để cá không chết oan

Hồ mới xây xong, đá đẹp, thác chảy róc rách, bạn háo hức thả cả đàn cá. Tuần đầu cá ăn khoẻ, tuần thứ hai cá bắt đầu lờ đờ, rồi lần lượt ra đi trong khi nước vẫn trong veo. Đây là kịch bản quen thuộc đến mức dân chơi Koi có tên riêng cho nó: "hội chứng hồ mới". Thủ phạm không phải bệnh, mà là hồ chưa được "chạy vi sinh".

Chu trình nitơ – giải thích dễ hiểu

1. Cá thải amoniac qua mang và phân; thức ăn thừa phân huỷ cũng tạo amoniac. Amoniac rất độc.
2. Nhóm vi sinh thứ nhất chuyển amoniac thành nitrit – vẫn rất độc.
3. Nhóm vi sinh thứ hai chuyển nitrit thành nitrat – ít độc, được giảm bớt khi thay nước và cây cỏ hấp thu.

Ở hồ mới, hai nhóm vi sinh này chưa có hoặc có rất ít. Thả cá vào, amoniac tăng mà không ai xử lý – cá ngộ độc dù nước nhìn vẫn trong.

Chạy vi sinh hồ mới: các bước

1. Kiểm tra rò rỉ, xả ngâm hồ (hồ xi măng cần xả kiềm nhiều lần).
2. Bơm nước, chạy toàn bộ hệ lọc, sủi oxy 24/24; đèn UV có thể tắt trong thời gian đầu.
3. Bổ sung vi sinh dành cho hồ cá vào bể lọc theo hướng dẫn. Xem vi sinh cho hồ cá Koi.
4. Cung cấp "thức ăn" cho vi sinh: rắc một ít cám mỗi ngày (vi sinh cần amoniac để phát triển), hoặc thả 1–2 con cá rẻ, khoẻ, cho ăn rất ít.
5. Đo amoniac, nitrit hằng ngày. Bạn sẽ thấy amoniac tăng rồi giảm, nitrit tăng rồi giảm.
6. Khi amoniac và nitrit cùng về 0 liên tục vài ngày, nitrat bắt đầu xuất hiện – hồ đã sẵn sàng.

Mất bao lâu?

Tự nhiên thường 4–6 tuần; có bổ sung vi sinh và nhiệt độ nước ấm có thể rút xuống khoảng 2–4 tuần. Nước lạnh thì lâu hơn.

Thả cá sau khi chạy hồ

• Thả từ từ: vài con trước, theo dõi 1–2 tuần rồi thả thêm. Hệ vi sinh cần thời gian "theo kịp" lượng chất thải mới.
• Cho ăn ít trong những tuần đầu.
• Tiếp tục đo nước hằng tuần. Xem bộ test nước hồ Koi.
• Cá mới nên được cách ly trước. Xem 6 bước thả cá Koi mới mua.

Đừng vì nóng lòng mà bỏ qua bước này. Vài tuần chờ đợi đổi lấy nhiều năm hồ ổn định. Và đừng rửa lọc sạch bóng sau đó – vi sinh bạn vừa nuôi sẽ mất sạch.

Câu hỏi thường gặp

Hồ cá Koi mới làm bao lâu thì thả cá được?

Khi chạy vi sinh xong, amoniac và nitrit về 0 liên tục; thường mất 2–6 tuần tuỳ có bổ sung vi sinh và nhiệt độ nước.

Vì sao hồ mới thả cá bị chết dù nước trong?

Do hệ vi sinh chưa hình thành, amoniac và nitrit tích tụ gây ngộ độc. Các chất này không màu nên nước vẫn trong.

Có cách nào chạy hồ nhanh hơn?

Bổ sung vi sinh, giữ nhiệt độ ấm, sủi oxy mạnh; có thể xin một ít vật liệu lọc đã có vi sinh từ hồ khoẻ mạnh để "mồi".