Cách thả cá Koi mới mua đúng cách: 6 bước giữ cá khoẻ, cả hồ an toàn

Mua được con cá ưng ý, về đến nhà ai cũng nóng lòng mở túi thả ngay xuống hồ cho cá "về nhà". Và đó chính là lúc nhiều con cá đẹp ra đi oan nhất. Sốc nhiệt, sốc nước, mang mầm bệnh lây cả hồ – tất cả đều xảy ra trong mấy phút đầu tiên ấy. Chỉ cần chậm lại một chút và làm đúng vài bước dưới đây, con cá mới của bạn sẽ khoẻ, và đàn cá cũ cũng an toàn.

1. Trên đường về: giữ túi cá trong bóng mát

Túi cá phơi nắng trên xe máy 20–30 phút là nước có thể nóng lên vài độ, oxy trong túi giảm nhanh. Hãy để túi trong thùng xốp hoặc thùng có nắp, tránh nắng trực tiếp, tránh lắc mạnh. Đường xa thì nhờ người bán bơm thêm oxy và đóng túi đôi. Về đến nhà, đừng mở túi ngay.

2. Cân bằng nhiệt độ: thả nổi túi 15–30 phút

Thả nguyên túi (còn buộc kín) nổi trên mặt bể cách ly hoặc hồ, che bớt nắng. Sau 15–30 phút, nhiệt độ trong túi và ngoài bể sẽ gần bằng nhau. Chênh lệch nhiệt chỉ 3–4°C đã đủ làm cá sốc, nên bước này đừng bỏ.

Nếu cá được vận chuyển chặng ngắn (dưới vài giờ): sau khi cân bằng nhiệt, mở túi, cho thêm từ từ một ít nước bể vào túi, 3–4 lần, mỗi lần cách nhau 5 phút để cá quen dần với nước mới.

Nếu cá đi đường xa nhiều giờ: nước trong túi đã tích nhiều chất thải. Sau khi cân bằng nhiệt, hãy dùng vợt mềm hoặc thau vớt cá sang bể luôn, không đổ nước trong túi vào bể.

3. Vào bể cách ly, không vào thẳng hồ chính

Đây là bước nhiều người bỏ qua nhất, và cũng là bước quan trọng nhất. Cá ở trại, ở cửa hàng sống chung với rất nhiều cá khác; dù trông khoẻ mạnh vẫn có thể mang ký sinh trùng hay mầm bệnh. Một con cá mới không cách ly có thể "tặng" bệnh cho cả hồ cá bạn nuôi mấy năm trời.

Bể cách ly không cần cầu kỳ: thùng nhựa hoặc bể vài trăm lít, có sủi oxy, có lọc nhỏ, có nắp hoặc lưới chống cá nhảy. Pha muối nhẹ khoảng 0,3–0,5% giúp cá giảm stress và hạn chế ký sinh. Cách tính muối xem trong bài muối cho hồ cá Koi.

4. Nhịn ăn 1–2 ngày đầu

Cá mới về đang căng thẳng, hệ tiêu hoá chưa sẵn sàng. Cho ăn ngay thì cá thường bỏ, thức ăn thừa lại làm bẩn nước bể cách ly. Sau 1–2 ngày, cho ăn thật ít, tăng dần. Dùng loại cám dễ ăn, cá quen như Kibakoi 2 in 1 túi 1kg là vừa cho giai đoạn này, rồi mới chuyển sang cám đạm cao khi cá đã khoẻ.

5. Theo dõi 2–4 tuần

Mỗi ngày dành vài phút ngắm cá – đây là lúc bạn phát hiện vấn đề khi nó còn nhỏ:

• Cá ăn có khoẻ không, bơi có thẳng không?
• Có cọ mình, nhảy, tiết nhiều nhớt không?
• Da, vây có đốm trắng, vết đỏ, búi bông trắng không?

Thấy dấu hiệu lạ thì xử lý ngay trong bể cách ly – dễ hơn nhiều so với xử lý cả hồ. Tham khảo các bệnh thường gặp ở cá Koi và cách chữa cá Koi bị nấm.

6. Thả vào hồ chính

Sau 2–4 tuần cá ăn tốt, bơi khoẻ, không dấu hiệu bệnh thì mới đưa về hồ chính. Lại làm như bước 2: cân bằng nhiệt độ trước khi thả. Nên thả vào buổi sáng hoặc chiều mát, tránh giữa trưa nắng. Vài ngày đầu cá có thể hơi nhát, nấp góc – chuyện bình thường, rồi nó sẽ hoà vào đàn.

Lỡ không có bể cách ly thì sao? Ít nhất hãy làm thật kỹ bước 2, thêm muối nhẹ 0,1–0,3% cho cả hồ vài ngày, giảm cho ăn và quan sát cá mới thật sát trong 2 tuần. Nhưng nếu bạn định nuôi Koi lâu dài, một thùng cách ly vài trăm lít là khoản đầu tư rẻ nhất để giữ cả đàn.

Bắt và vớt cá thế nào cho nhẹ nhàng?

• Dùng vợt lưới mềm, mắt nhỏ để dồn cá, rồi hứng cá bằng thau hoặc túi nổi – tránh nhấc cá lên khỏi nước bằng vợt.
• Không nắm đuôi, không bóp bụng cá. Cá lớn thì đỡ bằng hai tay ướt, một tay dưới ngực, một tay dưới bụng.
• Đậy lưới hoặc nắp bể sau khi thả – cá mới hay hoảng và nhảy ra ngoài.

Câu hỏi thường gặp

Cá Koi mới mua về bao lâu thì thả vào hồ?

Nên cách ly 2–4 tuần trong bể riêng, khi cá ăn tốt và không có dấu hiệu bệnh mới thả vào hồ chính, nhớ cân bằng nhiệt độ trước khi thả.

Có cần ngâm túi cá trước khi thả không?

Có. Thả nổi túi còn buộc kín 15–30 phút để nhiệt độ trong và ngoài túi bằng nhau, tránh cá bị sốc nhiệt.

Cá Koi mới mua về có nên cho ăn ngay không?

Không nên. Hãy để cá nhịn 1–2 ngày cho quen môi trường, sau đó cho ăn ít và tăng dần.

Có nên đổ nước trong túi cá vào hồ không?

Không nên, nhất là khi cá đi đường xa. Nước trong túi chứa nhiều chất thải và có thể mang mầm bệnh; hãy vớt cá sang rồi bỏ nước túi đi.