Cá Koi sinh sản: dấu hiệu, cách cho đẻ và chăm trứng nở

Một sáng mùa xuân, nước hồ tự nhiên có bọt trắng, mấy con cá đực rượt đuổi một con cá cái bụng tròn khắp hồ, quẫy nước ầm ĩ. Nếu bạn chưa từng thấy cảnh này, đừng hoảng: rất có thể đàn Koi nhà bạn đang vào mùa sinh sản. Muốn giữ được lứa cá con, bạn cần chuẩn bị trước vài thứ – và nhanh tay trong mấy ngày đầu.

Cá Koi đẻ khi nào?

• Mùa: chủ yếu mùa xuân, khi nước ấm lên khoảng 18–22°C; ở miền Nam có thể đẻ rải rác.
• Tuổi: cá cái thường đẻ tốt từ khoảng 3 tuổi trở lên, cá đực từ khoảng 2 tuổi.
• Giờ: hay đẻ vào sáng sớm, sau một đêm nước ổn định hoặc sau khi thay nước mới.

Dấu hiệu sắp đẻ

• Cá cái bụng tròn, mềm, nhìn từ trên thấy phình đều hai bên.
• Cá đực có nốt sần trắng nhỏ trên nắp mang, vây ngực.
• Cá đực bám đuôi, húc vào bụng cá cái, rượt đuổi dữ dội.
• Mặt nước có bọt, mùi tanh hơn thường ngày.

Cho cá đẻ tại nhà: các bước

1. Chọn cá bố mẹ khoẻ, đẹp: 1 cá cái với 2–3 cá đực cùng dòng hoặc dòng tương hợp.
2. Bể đẻ riêng: bể hoặc thùng vài khối, nước sạch, sủi oxy nhẹ, nhiệt độ ổn định.
3. Giá thể: bó dây nilon, bùi nhùi lọc hoặc cây thuỷ sinh để trứng bám vào – trứng Koi dính.
4. Thả cá chiều tối, thường sáng sớm hôm sau cá đẻ.
5. Vớt cá bố mẹ ra ngay sau khi đẻ, vì chúng sẽ ăn trứng.

Ấp trứng

• Trứng thụ tinh trong, màu vàng nhạt; trứng hỏng trắng đục và dễ bị nấm. Có thể ngâm muối nhẹ hoặc dùng thuốc chống nấm chuyên dụng theo hướng dẫn để giảm nấm trứng.
• Giữ nước ổn định, sủi oxy rất nhẹ, tránh nắng trực tiếp.
• Trứng nở sau khoảng 3–5 ngày tuỳ nhiệt độ (nước ấm nở nhanh hơn).

Cá bột những ngày đầu

Cá mới nở bám vào thành bể, sống bằng noãn hoàng 2–3 ngày. Khi cá bơi ngang thì bắt đầu cho ăn thức ăn siêu nhỏ (artemia mới nở, thức ăn bột). Hướng dẫn chi tiết từng giai đoạn trong bài cách nuôi cá Koi con mau lớn.

Chăm cá bố mẹ trước và sau mùa đẻ

• Trước mùa: tăng dần cám đạm cao khi nước ấm lên, giúp cá cái nuôi trứng – ví dụ King Feed 42%.
• Sau đẻ: cá cái mất sức, dễ trầy xước do bị rượt; tách riêng, ngâm muối nhẹ, cho ăn dễ tiêu vài ngày. Xem phòng nấm cho cá bị trầy.

Nói thật: cá đẻ tự nhiên trong hồ chung thường hầu hết trứng bị ăn hoặc nấm. Không định ươm cá con thì cũng không sao – nhưng hãy thay nước, xả cặn sau khi cá đẻ vì trứng hỏng làm bẩn nước rất nhanh.

Câu hỏi thường gặp

Cá Koi đẻ mùa nào?

Chủ yếu vào mùa xuân khi nước ấm lên khoảng 18–22°C; miền Nam có thể đẻ rải rác nhiều thời điểm.

Trứng cá Koi bao lâu thì nở?

Khoảng 3–5 ngày tuỳ nhiệt độ nước; nước ấm hơn nở nhanh hơn.

Cá Koi đẻ trong hồ chung có cần tách không?

Nếu muốn giữ cá con, hãy vớt giá thể có trứng sang bể riêng; nếu không, chỉ cần thay nước, xả cặn để trứng hỏng không làm bẩn hồ.