Tủ thuốc cơ bản cho hồ cá Koi: nên có sẵn những gì?
Cá bệnh thường vào lúc nửa đêm hay ngày nghỉ, khi cửa hàng đóng cửa. Danh sách những thứ nên có sẵn trong nhà: muối, thuốc sát trùng, thuốc trị ký sinh, vi sinh, khử clo và cách dùng an toàn.
Định luật bất thành văn của người nuôi Koi: cá luôn bệnh vào tối thứ bảy hoặc đêm khuya, đúng lúc cửa hàng đã đóng cửa. Có sẵn vài thứ cơ bản trong nhà, bạn xử lý được ngay trong những giờ đầu – khoảng thời gian quyết định cá có qua khỏi hay không. Dưới đây là "tủ thuốc" tối thiểu mà người nuôi lâu năm thường để sẵn.

Danh sách nên có sẵn
| Thứ cần có | Dùng khi nào |
|---|---|
| Muối hạt không iốt (vài bao) | Cá mới về, giao mùa, cá chớm nấm, ký sinh nhẹ. Xem liều muối |
| Thuốc sát trùng vết thương (như dung dịch povidone-iodine) | Bôi tại chỗ vết trầy, vết loét, chỗ nấm sau khi gạt sạch |
| Thuốc trị ký sinh ngoài da (sán, trùng) | Cá cọ mình, nhảy, tiết nhớt sau khi đã kiểm tra nước |
| Thuốc trị trùng mỏ neo, rận cá | Thấy ký sinh bám trên thân bằng mắt thường |
| Thuốc trị nấm dành cho cá cảnh | Búi nấm trắng lan rộng. Xem cá Koi bị nấm |
| Vi sinh xử lý nước | Sau khi dùng thuốc, thay nước, hồ có dấu hiệu đục |
| Dung dịch khử clo | Cần thay nước gấp bằng nước máy |
| Bộ test nước | Bước đầu tiên khi cá có biểu hiện lạ. Xem bộ test nước |
Dụng cụ đi kèm
- Thùng cách ly vài trăm lít có sủi oxy – quan trọng ngang thuốc.
- Vợt mềm, thau nổi để bắt cá nhẹ nhàng. Xem dụng cụ chăm sóc cá Koi.
- Tăm bông, găng tay, khăn ẩm, nhiệt kế, máy đo độ mặn.
Nguyên tắc dùng thuốc an toàn
- Kiểm tra nước trước: phần lớn "bệnh" bắt nguồn từ nước xấu; đổ thuốc khi nước đang xấu chỉ làm tệ hơn.
- Xác định đúng bệnh: chụp ảnh rõ, đối chiếu dấu hiệu, hỏi người có kinh nghiệm. Xem bệnh thường gặp ở cá Koi.
- Ưu tiên xử lý trong bể cách ly thay vì đổ thuốc cả hồ.
- Đọc kỹ nhãn, tính đúng thể tích nước, dùng đủ liệu trình.
- Không trộn nhiều thuốc cùng lúc khi không chắc chúng dùng chung được.
- Tăng sủi oxy khi dùng thuốc; nhiều thuốc làm giảm oxy trong nước.
- Bổ sung vi sinh sau đợt thuốc xử lý toàn hồ.
Kháng sinh không phải thuốc "cho chắc". Chỉ dùng khi đã xác định nhiễm khuẩn và theo hướng dẫn người có chuyên môn. Dùng bừa vừa hại vi sinh trong hồ vừa khiến vi khuẩn lờn thuốc.
Tham khảo thuốc và chăm sóc cá Koi tại Vua Cám Koi.
Câu hỏi thường gặp
Nuôi cá Koi nên có sẵn thuốc gì?
Tối thiểu muối hạt không iốt, thuốc sát trùng vết thương, thuốc trị ký sinh ngoài da, vi sinh, dung dịch khử clo, bộ test nước và một thùng cách ly.
Có nên đổ thuốc vào cả hồ khi một con cá bệnh?
Không nên ngay lập tức. Hãy tách cá bệnh ra bể cách ly để xử lý; chỉ xử lý cả hồ khi bệnh lây lan và đã xác định rõ.
Thuốc cho cá Koi có hại vi sinh không?
Một số thuốc có thể làm chết vi sinh có lợi; sau đợt xử lý toàn hồ nên bổ sung vi sinh và theo dõi nước.